Standpuntenmatrix per thema: Wetenschapsbeleid
BUB
De B.U.B. wil komaf maken met schijnonderzoeken die de bedrijven subsidiëren om zo de wetenschap, de waarheid over bepaalde situaties of zaken te kunnen verduisteren. Wetenschap moet een publieke zaak zijn en moet door de staat gesubsidieerd zijn. Echter, wetenschap mag geen politiek middel zijn voor andere agenda’s. De B.U.B. wil een perfecte neutraliteit van elk wetenschappelijk onderzoek. Dat wetenschappelijk onderzoek moet vrij gepubliceerd worden in een blad, niet onder de controle van een politiek mandataris.CAP
CAP komt op voor meer middelen voor wetenschappelijk onderzoek en voor het onafhankelijk maken van wetenschappelijk onderzoek van de bedrijfswereld. Er zijn dus meer publieke middelen hiervoor nodig. CD&V
Het wetenschaps- en technologiebeleid is vandaag reeds in hoofdzaak een beleid van de deelstaten. Volgens CD&V is het beter om alle instrumenten in één en dezelfde hand te brengen. Dat maakt een efficiëntere inzet van de middelen mogelijk. Daarom stellen we voor de nog resterende federale bevoegheden inzake het wetenschaps- en technologiebeleid over te dragen aan de deelstaten.Groen!
Groen! wil meer investeren in onderzoek (zowel fundamenteel als toegepast) en ontwikkeling in plaats van hierop te gaan besparen. De lidstaten van de EU hebben zich ertoe verbonden om tegen 2010 minstens 3% van hun BBP te gebruiken voor innoverende investeringen. In 2007 haalde Vlaanderen met moeite 2%, waarbij vooral de overheidsinspanningen schromelijk te kort schoten.Groen! wil inzetten op het aantrekken en ondersteunen van ‘top runners’: voortrekkers op het vlak van duurzame innovatie. Groen! wil ook meer en betere samenwerking tussen kennisinstellingen onderling, tussen associaties, universiteiten en hogescholen, tussen strategische onderzoekscentra, competentiepolen en bedrijven. Groene O&O (Onderzoek en Ontwikkeling) stimuleren we via de verdere uitbouw van collectieve onderzoekscentra. De collectieve onderzoekscentra hebben als doelstelling om binnen een bepaalde economische sector de O&O kosten te delen, de kennis te verspreiden bij alle aangesloten bedrijven, en te helpen bij het ontwikkelen en implementeren van nuttige toepassingen.
Lijst Dedecker
Lijst Dedecker wil de subsidiestroom naar bedrijven in beginsel afbouwen. Dit is niet het geval voor steun aan starters en voor wat betreft het wetenschappelijk onderzoek (O&O). Wij moeten meer doen dan Europa ons oplegt. Met andere woorden de overheid moet meer dan 1% van zijn BBP besteden aan O&O. Vergeten we niet dat we geen andere rijkdom hebben dan onze hersenen. Wij hebben geen gas, geen olie. De toekomstige productiviteit kan maar hoog blijven als we ons totaal in het verhaal van technologische vernieuwing inschrijven. Het wetenschapsbeleid wordt als onderdeel van het economisch beleid in het model dat Lijst Dedecker voorstaat gefinancierd door de “economische bijdrage” van ondernemingen.
LSP
Elke inmenging van de industrie of van de privé-sector moet geband worden uit het wetenschappelijk onderzoek, dat werkelijk onafhankelijk moet zijn en niet onderhevig aan de belangen van aandeelhouders en patroons. De patenten moeten worden afgeschaft en het onderzoek naar alternatieve energie moet prioritair zijn, wat zeer concrete gevolgen heeft inzake de financiële middelen die men ervoor inzet. Onder meer om rond ecologie en milieu verandering te kunnen bekomen, zijn middelen nodig om oplossingen te vinden. Men moet alle productieve en wetenschappelijke krachten in de maatschappij mobiliseren. Het is pas door diepgaand onderzoek, enkel uitvoerbaar door de grootst mogelijke middelen op vlak van financiën en onderzoekers aan te wenden, gekaderd in een plan onder gemeenschapscontrole, dat we zouden kunnen weten wat werkelijk moet gebeuren. Pas dan kunnen we de oplossingen verbeteren. N-VA
De N-VA vraagt dat de bevoegdheden op het gebied van wetenschap, technologie en innovatie (WT&I) en de daartoe bestemde middelen gegroepeerd worden op het Vlaamse niveau. Wij willen de kenniseconomie stimuleren. Zo bouwen we onder meer aan een Kennishaven Vlaanderen als centrum voor onderzoek, ontwikkeling en innovatie. De N-VA pleit ook voor een intensieve samenwerking tussen overheid, universiteiten en hogescholen en de bedrijfswereld. Het Vlaamse WT&I-instrumentarium moet efficiënter en doelmatiger worden ingezet. Hiervoor is een langetermijnvisie nodig en een permanente evaluatie van de talrijke instrumenten. De N-VA pleit uitdrukkelijk voor een doorgedreven vereenvoudiging van het innovatiesysteem door te werken met de fiscaliteit i.p.v. subsidies.Open VLD
Als ons land in de horizontale geglobaliseerde economie sterk wil blijven staan, moet het uitblinken in ondernemerschap en innovatie. Kwaliteitsconcurrentie wordt immers belangrijker dan prijsconcurrentie. Het is een belangrijke opdracht voor het wetenschapsbeleid om de innovatie-inspanningen van het bedrijfsleven te ondersteunen. Open Vld wil de kennistransfer tussen ondernemingen onderling en tussen het bedrijfsleven en kennisinstellingen bevorderen. De resultaten van wetenschappelijk onderzoek moeten meer aansluiting zoeken op de markt. Onderzoek moet leiden tot nieuwe technologisch vernieuwende ondernemingen en de lanceren van nieuwe en creatieve producten en diensten. De loonkosten voor kenniswerkers moeten verder worden verlaagd via een inkorting van 65% op de bedrijfsvoorheffing voor alle onderzoekers. Innovatiepremies worden fiscaal gestimuleerd. PVDA+
Openbaar en in dienst van de maatschappelijke nodenBelgië is een van de Europese landen die het minst openbare fondsen voor onderzoek ter beschikking stelt. Vandaag besteedt ons land slechts 0,5% van zijn nationale rijkdom aan wetenschappelijk onderzoek. Finland bijvoorbeeld besteedt ongeveer het dubbele (0,9%). Laboratoria zijn slecht uitgerust en de technische middelen ontbreken. Onderfinanciering leidt tot slechte werkomstandigheden en slechtere resultaten.
Op die manier drijft men de onderzoekscentra naar de grijparmen van privé-bedrijven en hun winstlogica. Naar schatting is ongeveer 80% van het geneesmiddelenonderzoek in Nederland en België rechtstreeks gebonden aan de farmaceutische industrie. Om te voldoen aan de wensen van de privé-bedrijven wordt het resultaat van onderzoeken soms aangepast, niet openbaar gemaakt of vervalst.
Het is aan de overheid om dit onderzoek te organiseren en te financieren. De wetenschappelijke instellingen van de overheid die instaan voor onderzoek en controle van geneesmiddelen, voedingswaren en leefmilieu, moeten hun programma’s autonoom kunnen opstellen.Er moet openbaarheid zijn over de banden met de industrie en over de financiële belangen van onderzoekers en onderzoeksinstellingen.
Het gevolg van het ondermaatse budget voor wetenschappelijk onderzoek is ook een grote onderfinanciering van het fundamentele onderzoek, want daaruit kunnen de privé-bedrijven niet onmiddellijk winst slaan. Er gebeurt ook weinig of geen onderzoek naar oplossingen voor een aantal van de grootste noden van de maatschappij, omdat dat onvoldoende winst zou opleveren.
1% van het BBP investeren in onafhankelijk en publiek wetenschappelijk onderzoek is een absolute noodzaak net als een aanwervingsplan voor jonge onderzoekers, met perspectief op een vaste carrière. Herfinanciering van de grote fondsen voor wetenschap. Instituten als FWO en IWT dienen meer middelen te krijgen zodat meer onafhankelijk onderzoek mogelijk wordt.
sp.a
Wetenschapsbeleid zit nu bij verschillende overheden, die vaak naast elkaar werken. We moeten intelligent omgaan met de beschikbare middelen, en alle verspilling vermijden. Dat vereist een betere coördinatie van de zogenaamde ‘gemengde bevoegdheden’. De federale regering keurde reeds eerder het principe van een ‘Science and Technology Policy Council’ goed, een soort bevoegdheidsoverstijgende raad die het onderzoeksbeleid coördineert. Iets analoog bestaat in Finland, en levert daar onmiskenbaar goed werk af. We willen dat dit orgaan zo snel mogelijk operationeel wordt.We zijn voorstander van 3% van het BNP aan onderzoek en ontwikkeling te spenderen, zoals de Lissabonstrategie vraagt, maar dit mag geen fetisjpercentage zijn. Hoogstaande kwaliteit in het onderzoek is zeer belangrijk.
Alle nu bestaande fiscale kortingen op het gebied van wetenschapsbeleid kunnen we vervangen door één korting op bedrijfsvoorheffing die geldt voor alle onderzoekers. Het is een middel om de efficiëntie van het beleid te verbeteren en tegelijkertijd de loonkosthandicap van onze onderzoekers te verminderen. Patenten nemen moet gemakkelijker en goedkoper worden. Een interessante piste daarvoor is een aantal medewerkers van het Ministerie van Economie, die nu instaan voor het patenteren van uitvindingen, de bevoegdheid van octrooigemachtigde te geven.
In het licht van de regeringsbeslissing mbt de kernenergieuitstap is het belangrijk om de in België aanwezige knowhow inzake ontmanteling van kerncentrales en het beheer en stockage van radio-actief afval te behouden en te versterken. Onze wetenschappelijke nucleaire instellingen moeten hieraan prioritair aandacht schenken.
De federale wetenschappelijke en culturele instellingen blijven het visitekaartje van ons land. Een uitdieping van de bestaande samenwerking tussen de diverse instellingen moeten we verder uitwerken om te komen tot een klantvriendelijk beleid.
Vlaams Belang
- Ook in de toekomst moet de overheid het hoger en universitair onderwijs blijven financieren.- We pleiten voor een doorgedreven samenwerking tussen universiteiten/hoge scholen enerzijds en bedrijven anderzijds.
- Private bedrijven sponsoren vaak universiteiten/hoge scholen als dank voor samenwerking in het wetenschappelijk onderzoek. Het Vlaams Belang moedigt dit aan.
- Nu bestaat er een regel dat een opleiding tot Bachelor voor hoogstens 10% in een andere taal dan het Nederlands kan gebeuren. De opleiding tot Master mag nu volledig in een andere taal dan het Nederlands gebeuren. Het Vlaams Belang vindt dat ook opleidingen tot Master voor hoogstens 10% in een andere taal dan het Nederlands mogen gebeuren.
- Octrooiwetgeving vereenvoudigen, octrooien goedkoper maken. Het doel van een octrooisysteem is om mensen aan te moedigen nieuwe uitvindingen te doen en de details ervan te onthullen. Zonder wettelijke bescherming leidt dit tot ongeoorloofd kopieergedrag en commercieel misbruik.
De huidige octrooiwetgeving is eerder een rem op de ontwikkeling van nieuwe producten. Het Vlaams Belang pleit ervoor om de procedures voor zowel nationale als Europese en Gemeenschapsoctrooien eenvoudiger, soepeler en korter te maken. Ook de jaarlijkse taksen moeten sterk verminderd worden.
- Steeds meer wetenschappers verlaten Vlaanderen. Om deze hersenvlucht tegen te gaan, dient het aantal beurzen voor predoctorale en postdoctorale onderzoekers verhoogd te worden. De werkomstandigheden van de onderzoekers en hun carrièremogelijkheden dienen verbeterd te worden. De hoge loonlast moet drastisch verminderd worden door een vermindering van de sociale bijdragen voor onderzoekers, bovenop een lineaire daling voor iedereen.
- Alle resterende federale bevoegdheden voor wetenschap en innovatie moeten onmiddellijk naar de gewesten worden overgeheveld. Een rationalisering van geldstromen maakt het Vlaanderen – mede op basis van O&O – mogelijk op competitief vlak opnieuw aan de top te komen. De Lissabon-norm van 3% investeringen in O&O mag slechts een tussenstap zijn. De overheid moet meer middelen ter beschikking stellen en de private sector (fiscaal) stimuleren om hetzelfde te doen.