Standpuntenmatrix per thema: Justitie
BUB
Eerst en vooral is het belangrijk terug te komen op ons hoofddoel het unitaire België dat een kapstok is voor vele van onze andere visies. In geval van Justitie is het verband ook zeer duidelijk. Met een unitair België moet men slechts rekening houden met 1 wetgeving en niet 6 zoals nu in het huidige federale systeem. De B.U.B. wil komaf maken met loze bedreiging en té vroegtijdige vrijlatingen. De wet Le Jeune moet aangepast worden in die zin dat men minstens 2/3 van de straf moet uitzitten i.p.v. van slechts 1/3. Justitie moet ook voor iedereen toegankelijk zijn en iedereen moet dus zeker zijn van een goede rechtsbijstand die wij willen realiseren met een rechtsbijstandsverzekering. De situatie in de gevangenissen moet dringend worden aangepakt. Sowieso moet men instellingen bijbouwen. De B.U.B. acht het ook mogelijk om via gemeenschapswerk een overbevolking aan kleine delinquenten in de gevangenissen tegen te gaan.CAP
Het gerecht mag niet altijd alleen maar met een justitiële logica rekening houden, maar moet ook maatschappelijke argumenten in overweging nemen. Dat gebeurt onvoldoende en leidt soms tot bizarre vonnissen en rechtszaken die ingeleid worden door volslagen wereldvreemde rechterlijke instanties. Uiteraard handelen niet alle magistraten zo, maar de zwakste schakels bepalen de sterkte van de ketting. Processen tegen politici, fraudeurs en banken die op verjaring van de feiten uitdraaien versterken ook het gevoel van een klassenjustitie en brengen de democratie veel schade toe. Er moet dan ook een hervorming van de justitie komen. De opeenvolgende neoliberale regeringen zijn daartoe niet in staat gebleken en hebben zo extreem rechts sterk gemaakt. Buiten het hals over kop reageren op de waan van de dag gebeurt er niets, alleen wordt de bevolking wel voorgehouden dan men ‘iets’ gaat doen.Magistraten moeten de macht die ze hebben oordeelkundig gebruiken. Het parlement dient ons justitioneel apparaat in die zin om te vormen, maar dient tegelijkertijd de onafhankelijkheid van de parketten tegenover de politici te vergroten. De magistratuur is te lang de enige instantie gebleven die door niemand ter verantwoording kan worden geroepen, maar aan een oorlog tussen magistratuur en politiek heeft niemand iets.
CD&V
De gebeurtenissen van de voorbije jaren hebben nog maar eens aangetoond dat Justitie nood heeft aan een grondige hervorming van zijn organisatie. Justitie moet in het bijzonder aan efficiëntie winnen. Zo moeten het beheer van de administratie en gerechten, en de dienstverlening beter georganiseerd, de doorlooptijden moeten sneller en verbeterd. De strafuitvoering dient daadwerkelijk te geschieden en te worden gewaarborgd. Justitie moet meer middelen krijgen maar CD&V wil deze middelen alleen maar toekennen wanneer Justitie wordt omgevormd naar een moderne organisatie, waar een daadwerkelijk beheer wordt ingesteld met degelijk opgeleide managers die verantwoording kunnen en willen geven over de besteding der middelen. Dé grote uitdaging voor Justitie is de hervorming van het gerechtelijke landschap. Minister De Clerck heeft de voorbije jaren de doorbraak gerealiseerd. Dit moet worden uitgevoerd. De 2de uitdaging voor CD&V is blijven werken aan een geloofwaardige strafuitvoering en tegelijkertijd bakens uitzetten voor de toekomst. CD&V wil dat op ieder misdrijf een reactie volgt. De opgelegde straf of maatregel moet effectief uitvoering krijgen. De bevoegde instanties moeten ook hier verantwoordelijkheid nemen en verantwoording afleggen. Om te komen tot een efficiënte organisatie van de Justitie is de informatica een onontbeerlijk instrument. Het is ook een noodzakelijke randvoorwaarde voor het slagen van de hervorming van het landschap. Op dit vlak moet de opgestarte inhaalbeweging worden verder gezet. Dit is meer dan ooit de 3de uitdaging voor Justitie. CD&V wil gaan voor een ingrijpende aanpak, zonder de continuïteit van de dienstverlening uit het oog te willen verliezen. Groen!
Voor Groen! moet het gerecht als publieke dienst ten dienste staan van de burger en burgers de weg wijzen in plaats van hen te laten verdwalen. Daarvoor zijn andere structuren nodig: schaalvergroting om specialisatie mogelijk te maken, meer autonomie voor grotere arrondissementen, veralgemeende werklastmetingen en informatisering. Tegelijk willen we het gerecht sociaal rechtvaardiger maken door het versterken van rechtshulp en klachtenprocedures, het recht op een advocaat van bij het eerste verhoor en de mogelijkheid om collectief zaken aan te spannen tegen bedrijven die burgers collectief schade berokkenen.De overbevolking in onze gevangenissen kan het best aangepakt worden door alle geïnterneerden over te plaatsen, drugsbehandelingskamers te veralgemenen in functie van doorverwijzing naar behandelingscentra, uitbreiding van het elektronisch toezicht, meer werkstraffen en alternatieve straffen en minder voorlopige hechtenis. Dit maakt de bouw van nieuwe gevangenissen overbodig. De gevangenisplaatsen die we nog voorzien, moeten voldoen aan de hedendaagse normen voor een menswaardige opsluiting. Een zestal verouderde gevangenissen worden best snel vervangen.
Lijst Dedecker
Voor Groen! moet het gerecht als publieke dienst ten dienste staan van de burger en burgers de weg wijzen in plaats van hen te laten verdwalen. Daarvoor zijn andere structuren nodig: schaalvergroting om specialisatie mogelijk te maken, meer autonomie voor grotere arrondissementen, veralgemeende werklastmetingen en informatisering. Tegelijk willen we het gerecht sociaal rechtvaardiger maken door het versterken van rechtshulp en klachtenprocedures, het recht op een advocaat van bij het eerste verhoor en de mogelijkheid om collectief zaken aan te spannen tegen bedrijven die burgers collectief schade berokkenen.De overbevolking in onze gevangenissen kan het best aangepakt worden door alle geïnterneerden over te plaatsen, drugsbehandelingskamers te veralgemenen in functie van doorverwijzing naar behandelingscentra, uitbreiding van het elektronisch toezicht, meer werkstraffen en alternatieve straffen en minder voorlopige hechtenis. Dit maakt de bouw van nieuwe gevangenissen overbodig. De gevangenisplaatsen die we nog voorzien, moeten voldoen aan de hedendaagse normen voor een menswaardige opsluiting. Een zestal verouderde gevangenissen worden best snel vervangen.
LSP
Het gerecht is niet \'onafhankelijk\' of \'objectief\' maar wordt gedomineerd door een groep goedbetaalde ouderen die door hun sociale positie los komen te staan van de maatschappelijke realiteit. Het is noodzakelijk dat de bevolking controle krijgt over justitie.N-VA
De N-VA wil een rechtssysteem met een goede wetgevingskwaliteit, een goede handhaving en een goede rechtspleging. Een hervorming van justitie is noodzakelijk maar blijft nog steeds uit omdat er te grote verschillen in visie bestaan tussen de politieke partijen. De breuklijn loopt grotendeels gelijk met de taalgrens. Denk maar aan de visie over de eenheidsrechtbank. We moeten dus komen tot een Vlaamse justitie. Het Belgische strafrecht faalt. Vlamingen en Franstaligen hebben een andere visie op jeugdcriminaliteit. De Vlaamse partijen willen een echt jeugdsanctierecht, met begeleiding maar indien nodig ook met echte straffen.Open VLD
Op het vlak van justitie werden de voorbije jaren belangrijke hervormingen ingezet. De resultaten zijn er dan ook: de achterstand bij de parketten van Antwerpen en Limburg zijn bijvoorbeeld volledig weggewerkt. Toch is het werk nog niet af. Er is ook meer nodig dan een verhoging van de budgetten. Open Vld wil dat de volgende federale regering van de verdere hervorming van justitie een prioriteit maakt.Vooral de veel te trage rechtsgang is problematisch. De strafrechtbanken moeten daarom worden ontlast van kleinere misdrijven. Voor kleinere misdrijven moet het systeem van administratieve afhandeling worden uitgebreid. De doorlooptijd van een zaak moet daarenboven worden beperkt: als stelregel mag er niet meer dan één jaar verlopen tussen het moment van de feiten en de dagstelling op de rechtbank. Ook het vervolgingsbeleid kan efficiënter worden georganiseerd. Open Vld wil dat het openbaar ministerie voor kleinere en bewezen criminaliteit een lik-op-stuk-beleid voert door zijn rol als eerste rechter sterker te benadrukken. Al te vaak worden criminelen bovendien vrijgesproken omwille van procedure- en vormfouten. Daarom mag een schending van vormvoorschriften niet tot nietigheden leiden wanneer noch het openbaar belang, noch de rechten van verdediging worden geschaad.
Maar niet alleen de strafrechtbanken kampen met vertraging. Ook voor de burgerlijke rechtbanken is het vaak te lang wachten op een definitief oordeel. Burgers stappen veel vlugger naar een rechtbank waardoor justitie overbevraagd is. Er is daarom nood aan remmen. Zo moet om tergende en roekeloze rechtsgedingen tegen te gaan, de toegang tot het hoger beroep afgeremd worden.
De magistratuur is onafhankelijk maar dit neemt niet weg dat ze wel degelijk verantwoording verschuldigd is, niet over het eindproduct - het gevelde vonnis of de uitgesproken maatregel - maar wel over de werking van de rechtbanken en de productiviteit van de rechters. Er is dus nood aan een transparante rechterlijke macht, die verantwoording aflegt over haar werking en waarbij haar leden kunnen worden geresponsabiliseerd en eventueel gesanctioneerd.
Voor Open Vld moet het maatschappelijk debat over het te voeren vervolgingsbeleid ook in het parlement gevoerd worden. Hierbij moeten ook de deelstaten worden betrokken, via een justitieel overlegcomité waarin de deelstaten met de minister van Justitie de prioriteiten van het vervolgingsbeleid bespreken.
PVDA+
Het gerecht heeft dringend nood aan democratische inspraak van de bevolkingHet gerecht is al te dikwijls het recht van de sterkste. Het is onrechtvaardig dat een miljardenfraudes zoals die van de KB-Lux ongestraft kunnen verjaren omdat de beklaagden over voldoende geld beschikken om juridische spitstechnologie te ontwikkelen.
Wij willen meer controle van de bevolking op het gerecht. Rechters moeten verantwoording afleggen voor hun werk. Dat kan best door het organiseren van verkiezingen van rechters. De benoeming voor het leven is geen garantie voor objectiviteit en onpartijdigheid. Het versterkt eerder het gevoel tot de elite te behoren.
In assisenzaken willen wij de rol van de jury niet uitgehold maar versterkt worden.
Wij willen de toegang tot het gerecht gratis maken en de kosten voor greffie en deurwaarders afschaffen voor particulieren. De rechtshulp willen wij inbedden in de sociale zekerheid. Iedereen moet vrij zijn advocaat kunnen kiezen.
Het taalgebruik in rechtszaken willen wij drastisch vereenvoudigen.
In het huidige gerechtelijke systeem blijven slachtoffers van geweld dikwijls verweesd achter. Justitie geeft zelden voldoende plaats aan de beleving van het slachtoffer in het afhandelen van een zaak. Men zou hen meer hulp moeten bieden.
Een louter ‘gevangenisgerichte’ aanpak duwt de daders van misdrijven dikwijls nog dieper in de marginaliteit en de misdaad. Zo ontstaat een vicieuze cirkel waar zij niet uit geraken. Wij bepleiten een herstelgericht strafbeleid tegen de kleine criminaliteit. Daders moeten leren beseffen wat ze bij hun slachtoffers hebben aangericht.
sp.a
Een goed werkend gerecht moet begrijpbaar, bemiddelend, bekwaam, betaalbaar en betrouwbaar zijn. Dit betekent onder meer dat we de nadruk moeten leggen op degelijke en concrete informatie en op een kwaliteitsvolle juridische eerstelijnsbijstand, in een door de overheid gestuurd systeem van rechtswinkels. De inkomensgrenzen voor de kosteloze juridische tweedelijnsbijstand moeten voldoende hoog zijn om iedereen het recht op juridische bijstand te garanderen. Advocaten moeten bovendien gebruik maken van een duidelijke en transparante tariefstructuur.Vooraleer het tot een juridisch gevecht komt, moeten we systematisch trachten om via bemiddeling tot een oplossing te komen, waarbij de rechter een actieve rol speelt. Ook in strafzaken moeten we werken via bemiddeling. Eenmaal een procedure is ingezet, moeten we een redelijke termijn respecteren: één jaar is onze maximumgrens, 6 maanden is beter. Om de rechtszoekende nauwer te betrekken bij het gerecht, dienen vonnissen en juridische documenten die bestemd zijn voor het publiek leesbaar en begrijpbaar te zijn. Ook het onthaal en de communicatie moet veel beter.
Omdat het de veiligheid van iedereen aanbelangt, hechten veel mensen terecht belang aan ons strafrechtssysteem. sp.a wil komen tot een strafrechtelijk systeem dat méér gericht is op efficiëntie, effectiviteit, gerechtigheid en billijkheid. Hiertoe moeten we niet enkel ons strafvorderingsysteem, maar de hele gerechtelijke organisatie moderniseren. Wanneer we iemand tot een gevangenisstraf veroordelen, is het belangrijk dat tijdens de opsluiting ook een wettelijk kader van rechten en plichten bestaat.
Vlaams Belang
De misdaadcijfers blijven torenhoog in België en Vlaanderen. Moegetergde winkeliers geven er de brui aan. Oudere mensen durven ’s avonds de straat niet meer op. Mensen, wijken en steden geraken gevangen in een wurggreep van angst en onzekerheid. En toch blijven de traditionele partijen laatdunkend doen over het probleem. Volgens hen gaat het maar om een ‘gevoel van onveiligheid.’ Het Vlaams Belang heeft genoeg van de struisvogelpolitiek. Het terugdringen van de criminaliteit moet dé topprioriteit van elke regering worden. Wij eisen daarbij een harde en kordate aanpak.Preventie
- De anti-autoritaire ideeën van mei ’68 hebben geleid tot een vervaging van het normbesef en zijn voor een stuk verantwoordelijk voor de stijging van de criminaliteit.
- In veel gevallen is repressie nog altijd de beste vorm van preventie. Het vooruitzicht op arrestatie, snelle veroordeling en een effectieve straf brengt potentiële misdadigers op andere ideeën.
Kordate reactie
Het heeft natuurlijk niet veel zin dat de politie meer overtreders verbaliseert en meer criminelen arresteert, als het gerecht nadien in gebreke blijft. Daarom moet er meer personeel worden aangeworven in de parketten. Het beroep van parketmagistraat moet drastisch worden gemoderniseerd en opnieuw aantrekkelijk gemaakt worden.
Het Vlaams Belang wil onze wijken opnieuw veiliger maken en dat kan alleen maar via een kordate en hardere aanpak van de criminaliteit. De lakse aanpak van de voorbije 20 jaar is één van de belangrijkste oorzaken van de toegenomen onveiligheid. Wij pleiten voor een viersporenbeleid van (1) preventie én (2) kordate reactie, van (3) alternatieve én (4) effectieve, onsamendrukbare straffen. Het nultolerantieprincipe dient consequent te worden toegepast in probleemwijken. Volgens dit principe dient elk misdrijf aanleiding te geven tot een strafrechtelijke reactie.
Versterking van onze parketten
Het werk van de politie moet gevolgd worden door een correcte reactie van de parketten. Zij moeten opnieuw het zenuwcentrum van de criminaliteitsbestrijding worden. Het Vlaams Belang hekelt de jarenlange bewuste verwaarlozing van onze parketten en onderzoeksgerechten en het onverantwoorde seponeringsbeleid dat daarvan het gevolg is. Ook verzet het Vlaams Belang zich tegen de absurde wet-Franchimont, die de onderzoeken nog veel complexer zal maken en de verdachten bovenmatig wil beschermen. Het Vlaams Belang pleit voor heldere procedures, meer middelen voor de parketten, een uitbreiding van de voorlopige hechtenis, een efficiënt snelrecht naar Frans en Nederlands model en een daadwerkelijke vervolging van zogenaamde kleinere misdrijven.
Een Vlaamse justitie
Er moet prioritair werk gemaakt worden van de splitsing van zowel Justitie als Politie. De verschillen in opvattingen tussen Vlamingen en Walen over het justitie- en veiligheidsbeleid zijn zodanig groot, onder meer over jeugdcriminaliteit, de magistratenopleiding en de organisatie van de rechtbanken, dat Vlaanderen en Wallonië dringend een autonoom beleid moeten kunnen voeren. Halle-Vilvoorde dient meteen een autonoom gerechtelijk arrondissement te worden.